آقا محمد علي كرمانشاهي

64

مقامع الفضل

سؤال عط [ 79 ] : در دهى « 1 » ، يا مزرعه‌اى جمعى از صغار وكبار شريكند ، شخصي يك روز يا بيشتر آب ايشان را بدون اذن شركاء غصب مىنمايد ، واز آن آب حوض را پرآب مىكند ، شرب آن چه صورت دارد ؟ جواب : هرگاه احدى از مكلّفين ملّاك اظهار عدم رضا به استعمال آن ننمايد ، ظاهرا حقّ شرب وطهارت از آن ؛ از براي غير غاصب باقي است ، واحتياط از آن بد نيست . سؤال ف [ 80 ] : حوضي كه آبش زيادة از كرّ است ، ودر ميان آن كرم بسيار به هم رسيده ، شرب آن چه صورت دارد ؟ جواب : شرب آن « 2 » ضرر ندارد ؛ هرچند كمتر از كر باشد ، لكن از خوردن كرم اجتناب نمايد . سؤال فا [ 81 ] : زيد آب وزمين به عمرو مىفروشد ، ودر حين بيع شرط مىنمايد كه : اگر بعد از انقضاى يك سال ؛ ردّ مثل ثمن نمايد قادر بر فسخ بيع باشد ، والّا فلا . ودر ثاني زيد همان مبيع را در مدّت خيار از مشترى به مبلغ معيّن اجاره مىنمايد ، اين اجاره صحيح است يا نه ؟ جواب : در صحّت بيع شرط ؛ شرط است معلوميّت منتهاى مدّت ردّ مثل ثمن با ساير شروط صحّت مطلق بيع ، ودر صورت مفروضه منتهى معلوم نيست ، زيرا كه : بعد از انقضاى يك عام ؛ عامّ است ، واگر مقصود همان روز بعد انقضاء است ، خوب است با تحقّق ساير شروط ؛ از ارادهء بيع حقيقتا نسبت به متبايعين وتعيين مبيع به رؤيت يا وصف معتبر . امّا اجارهء آن مدّت اشكالى دارد ، نظر به آنكه اجاره از عقود لازم است ،

--> ( 1 ) ج : باغي . ( 2 ) الف ، د : آب .